Overview
Diabetlə yaşamağın görünməyən qiyməti Jobs in 23 July, Al Qalyubiyah, Egypt at Diabetlə Birlikdə
Title: Diabetlə yaşamağın görünməyən qiyməti
Company: Diabetlə Birlikdə
Location: 23 July, Al Qalyubiyah, Egypt
Diabet haqqında danışanda çox vaxt ilk ağla gələn insulin, dərmanlar və ya qidalanma olur. Amma diabetlə yaşamağın gündəlik idarə olunmasının başqa bir tərəfi də var: bunun maliyyə yükü.
Qlükometr, test zolaqları, lansetlər və HbA1c analizi diabetin idarə olunmasında istifadə olunan əsas vasitələrdəndir. Bu vasitələrin qiyməti isə diabetlə yaşayan insan üçün sadəcə bir alış-veriş məsələsi deyil. Çünki diabetin idarə olunması bir dəfəlik xərc deyil, davamlı prosesdir.
Qlükometrin qiyməti əsas məsələdir?
İlk baxışda qlükometrin qiyməti ən böyük xərc kimi görünə bilər. WHO-nun 2025-ci il hesabatında qlükometrlərin qiymətinin bazara və məhsula görə ciddi şəkildə dəyişdiyi göstərilir. Hesabatda 2023-cü il məlumatları üzrə qlükometrlərin median qiyməti təxminən 25–31 ABŞ dolları (42,50–52,70 AZN) aralığında olub.
Amma burada vacib bir məqam var: qlükometr adətən bir dəfə alınan cihazdır. Əsas maliyyə yükü isə cihazın istifadəsi davam etdikcə ortaya çıxa bilər.
Əsl xərc test zolaqları ola bilər
Qlükometrin işləməsi üçün test zolaqları lazımdır. WHO hesabatına görə, müxtəlif bazarlarda bir test zolağının qiyməti 0,06–1,26 ABŞ dolları (təxminən 0,10–2,14 AZN) arasında dəyişib.
İlk baxışda bir test zolağının qiyməti kiçik görünə bilər. Amma diabetlə yaşayan insanın gündə bir neçə dəfə qan şəkərini ölçməsi lazım gəldikdə, bu məbləğ ay ərzində toplanır.
Məsələn, bir test zolağının qiymətini 0,29 ABŞ dolları (təxminən 0,49 AZN) kimi hesablasaq və gündə 3 dəfə ölçüm aparılsa, ay ərzində yalnız test zolaqlarına təxminən 27 dollar (46 AZN) xərclənə bilər.
Bir il ərzində bu rəqəm 300 dollardan (510 AZN-dən) çox ola bilər.
Yəni bəzən diabetlə bağlı əsas maliyyə yükü qlükometrin öz qiymətində deyil, hər gün yenidən alınmalı olan vasitələrdə gizlənir.
“Ucuz” həmişə əlçatan demək deyil
Bir məhsulun qiymətini yalnız dollarla və ya manatla qiymətləndirmək kifayət deyil. Əsas sual budur: bu məbləğ insanın gəliri ilə müqayisədə nə qədər böyükdür?
WHO-nun hesabatında tibbi vasitələrin əlçatanlığını qiymətləndirmək üçün onların qiyməti gündəlik əməkhaqqı ilə müqayisə olunur. Hesabatın nəticələri göstərir ki, bəzi diabet vasitələri, xüsusilə test zolaqları və HbA1c analizi, bir çox insan üçün əhəmiyyətli maliyyə yükü yarada bilər.
Bu, diabetlə yaşayan insanın ölçməni gecikdirməsinə, analizləri daha az etdirməsinə və ya bəzi vasitələrdən lazım olduğundan daha az istifadə etməsinə səbəb ola bilər.
Burada vacib bir sual yaranır: “Müalicə üçün lazım olan vasitə mövcuddur, amma insan onu davamlı şəkildə ala bilmirsə, bu vasitə həqiqətən əlçatandırmı?”
Diabetin idarə olunması təkcə tibbi məsələ deyil
Diabetin idarə olunması üçün dərmanlar və insulin vacibdir. Lakin müalicənin gedişatını izləmək üçün ölçmələr və analizlər də lazımdır.
Bir insan qlükometr ala bilər. Amma test zolaqları olmadan bu cihazın istifadəsi mümkün deyil. Eyni şəkildə, HbA1c analizi diabetin uzunmüddətli nəzarəti haqqında mühüm məlumat verir, lakin onun qiyməti də insanın bu müayinədən nə qədər tez-tez yararlana biləcəyinə təsir göstərə bilər.
Bəzən “Bu məhsul o qədər də bahalı deyil” deyirik. Amma diabetlə yaşayan insan üçün əsas sual çox vaxt bu olmur.
Əsas sual “Mən bunu bir dəfə ala bilərəmmi?” yox, “Mən bunu hər ay davamlı şəkildə qarşılaya bilərəmmi?” olmalıdır.
Çünki diabetin idarə olunması bir günlük xərc deyil. Bu, uzunmüddətli bir prosesdir. Və bu prosesdə qiymət, əlçatanlıq və tibbi ehtiyac bir-birindən ayrı düşünülə bilməz.
!Qeyd
Bu orijinal materialın uyğunlaşdırmasıdır. “Availability, price and affordability of health technologies for the management of diabetes.” Geneva: World Health Organization (WHO), 2025. Lisenziya: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. Bu uyğunlaşdırma Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (WHO) tərəfindən hazırlanmayıb. WHO bu uyğunlaşdırmanın məzmununa və ya düzgünlüyünə görə məsuliyyət daşımır. Orijinal nəşr əsas və rəsmi mənbə hesab olunur.
——
This is an adaptation of an original work “Availability, price and affordability of health technologies for the management of diabetes.” Geneva: World Health Organization (WHO); 2025. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. This adaptation was not created by WHO. WHO is not responsible for the content or accuracy of this adaptation. The original edition shall be the binding and authentic edition.
